«Ես սեբաստացի եմ»

Հանդիպում Մհեր Իսրայելյանի հետ

Հարցեր`

1. Այն ինչ դեյք ստեղծագործում եք ձեր կյանքի հետ կապված է թե…

2.  Ինչպես հասկացաք, որ ստեղծագործելը դա ձերն է ։

3. Որն է ձեր կողմից ամենա սիրված կամ ամենահաջողվածը ստեղծագործությունը։

4.  Տաթո ստեղծագործությունը ձեր կյանքի հետ ինչ որ, կապ ունի թէ…

Հայաստանի առաջին հանրապետություն

Հայաստանի Հանրապետութիւն (Հայաստանի Հանրապետություն), ստեղծվել է 1918 թվականի մայիսի 28-ին՝ մայիսյան հերոսամարտերից՝ Սարդարապատից, Բաշ-Ապարանից և Ղարաքիլիսայից հետո։ Առաջին հանրապետությունը հիմնադրվեց հայ ժողովրդի համար ծանր ժամանակահատվածում, երբ երիտթուրքական բնաջնջման ծրագրից խուսափած բազմահազար հայ գաղթականներն ու սովը, տրանսպորտային ուղիների շրջափակումները, Քեմալական Թուրքիայի 1920 թվի հարձակումը, ինչպես նաև Խորհրդային Ռուսաստանի նվաճողական քաղաքականությունը հնարավորություն չէին ընձեռելու պետության ղեկավարներին ստեղծել կայուն պետություն։ Առաջին հանրապետությունը գոյատևեց մինչև 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ը, երբ Հայաստանի Հանրապետության դեմ ռուս–թուրքական համատեղ ագրեսիայի արդյունքում Հայաստանի հանրապետության արևմտյան և հարավ–արևմտյան գավառները՝ այդ թվում Կարսը, Արդահանը, Կաղզվանը, Սուրմալու–Իգդիրը՝ սրբազան Արարատ լեռով, անցան քեմալական Թուրքիային, իսկ արևելյան գավառները՝ խորհրդայնացան ու բաժանվեցին մի քանի մասի՝ Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Նախիջևանի երկրամաս, Արցախ, Գարդման–Գանձակ՝ Ադրբեջանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության կազմում և այլն։ Չնայած կարճ կյանքին Առաջին Հանրապետության դերը անգնահատելի է պետականությունը վերագտնելու գործում։

Նախագծային ուսուցման ստուգատես.

Նոյեմբերի 4-15 
Կարդում ենք ժամանակակից արձակ գրականություն ` Մհեր Իսրայելյան…  Տաթո…
Այս պատմվածքը մի փոքրիկ տղայի մասին է, որ ուներմեծ եղբայր , որ ուներ մեծ եղբայր բայց ,ցավոք, նրա եղբայրը մահացել էր։ Քանի որ նրանք սասունցի էին, նրանք իրավունք չունեին արտասվելու, իսկ նրա մայրը իսկական վանեցի, թաքուն արտասվում էր երեկոյան։ Տղան,  երբ եղբայրը մահացավ, անգամ չարտասվեց, որովհետև նա հիշում էր, թե հայրը ինչպես էր իր նյարդերի հետ խաղում`  ասելով `դու սասունցի չես, դու նույնիսկ տղա չես,  դու դեռ երեղա ես։ Եղբոր մահից հետո նա երազում էր ունենալ քույր, որը իրենց բոլորի փոխար են կարտասվեր և կհաներ այն ցավը, որը նրանք պահում էին իրենց հոգու։ Խորքում։ Նա նույնիսկ պատկերացնել չէր կարողանում, որ իր երազանքը շուտով իրակության կվերածվի: Մի օր նրա հայրը ներս է գալի մի փոքրիկ հնգամյա աղջկա հետ, որի անունն էր Տաթև  հայրը Տաթևին բերել էր Երևան քանի որ նա ապրում էր Արցախում, իսկ այնտեղ պատերազմ էր գնում։Տաթևը օդում թռչող ինքնաթիռի ամեն հռնդյունի հետ վազում-մտնում էր խոհանոցի սեղանի տակ, իբր պատսպարվում հնարավոր ռմբակոծությունից։ Նա վախենում էր և պինդ գրկում իր եղբորը։ Նրանք փորձում էին շփվել բայց չէին կարողանում, որովհետև  Տաթոն խոսում էր Արցախի բարբարով , իսկ նրա եղբայրը հայերենով. նրանք սկսեցին միմյանց սովորացնել այդ բարբառները:
– Եվ այսպես, գնաց․․․սովորում ենք,- ասում եմ ես,- ճղոպու՞ր․․․
– Ընկույզ,- պատասխանում է Տաթևիկը։
– Ծյուկու՞ն,- հարցնում եմ ես։
– Ձուկ,- վրա է բերում Տաթևիկը, – հիմա ես եմ հարցնում՝ սիրու՞ն։
– Ղաշանգ,- ուրախ-ուրախ պատասխանում եմ։
– Գե՞ր։
– Թոփալ,-անթաքույց բավականությամբ կրակում եմ ես։
– Տկողե՞ն։
– Պնդուկ,- հաղթական կեցվածքով փքվում եմ։
– Ակա՞նջ։
– Անջուկ։
– Խխու՞նջ։
– Ալախաթու։
Մի օր էլ տղան իր երազի մեջ տեսավ, որ վանեցիների միաթև արծիվն արդեն երկու թև ուներ, թևերը տարածած ճախրում էր երկնքում, ու ես էլ երանության գլխապտույտի մեջ բղավում էի «Հայրիիիիիկ, տեսա՞ր, որ ասում էի, չէիր հավատում, արծվի երկրորդ թևը աճել է։ Մի՞թե դժվար էր դրան հավատալ։ Ախր ասում էի չէ»։ Հայրս թփթփացնում է ուսիս ու քաջալերում․«Այ հիմա դու տղա ես, իսկական սասունցի»։ Առավոտյան նա արթնացավ, և հայր եկավ նրանասաց, որ քաղաքը, որտեղից ռմբակոծում էին Տաթոյենց տունը, ազատագրվել է, ու մեքենան, որ պիտի տուն տանի նրան, արդեն բակում սպասում է։  Այդպես Տաթոն գնաց։ Տղան և հայրը այդ օրն առաջին անգամ միասին լաց եղան։ Հետո առաջին անգամ միասին ծիծաղեցին։ Հետո առաջին անգամ միասին խմեցին Շուշիի ազատագրության համար։

Հարցարանային աշխատան

Հարցարանային աշխատանք

Մի երեկո էլ՝ սովորական ժամին-ժամանակի մակբայ, պատանի երաժիշտը ապարանքի բարձր պատուհանի տակ-տեղի մակբայկանգնած, իզուր աշխատում էր իր դյութական հնչյուններով դուրս կանչել հավերժահարսին:-բարդ ստորադասական

Պատուհանը փակ էր: -պարզ համառոտ

Պատանի արտիստը, սակայն, չէր հուսահատվում. Ջութակը-գոյական, որոշյալ առում, եզակի ,պատասխանում է ինչը հարցին  մերթ-ձևի մակբայ կանչում էր հրամայաբար-ձևի մակբայ, մերթ խոսում լալագին, մերթ հառաչում-բայ ու լալիս հուսահատորեն: —բարդ համադասական

Պատուհանը միշտ փակ էր:-պարզ ընդարձակ

Որ բառում գաղտնավանկ չկա:

բարձր, հավերժահարս, հնչյուն, խնդրել

Հայերենի որ ձայնավորը չկա չորրորդ նախադասության մեջ:-օ

Բնագրում իզուր բառը որ նշանակությամբ է գործածվել:

անտեղի, անհիմն, ապարդյուն, հանիրավի

Ճիշտ է՞, որ ապարանքը նշանակում է շքեղ տուն, պալատ:

այո, ոչ

Հուսահատվել բառին որը հոմանիշ չէ

հուսալքվել, հուսաբեկվել, տարտամել, վհատվել

Այս բառերից որը երաժշտական գործիք չի նշանակում

քնար, տավիղ, կթղա, ծնծղա

Կազմիր տրված գոյականների հոգնակի թիվը

երաժիշտ-երաժիշտներ, պատանի-պատանիներ, ապարանք-ապարանքներ, պատուհան-պատուհաններ

Բնագրում գործածված բառերից, որի՞ ձևաբանական վերլուծությունն է սխալ

Մի-անորոշ դերանուն, միշտ- ժամանակի մակբայ, էլ- ժամանակի մակբայ, հուսահատորեն-ձևի մակբայ

Ո՞ր ձևն է սխալ

Խոսած, խոսող, խոսա, Մի խոսեք

Ձևաբանորեն վերլուծիր երրորդ նախադասության մեջ ընդգծված բառերը

Առաջին նախադասության մեջ ընդգծվածները նախադասության ինչ անդամներ են

Որ նախադասության կազմությունն է սխալ ներկայացված:

Առաջին նախադասությունը պարզ ընդարձակ է, այն բարդ ստորադասական չէ:

Ածական անուն

Կան բառեր, որոնք արտահայտում են առարկայի հատկանիշ, օրինակ՝ մեծ,

փոքր, լավ, գեղեցիկ, լուսավոր, լեռնային, փայտե, մետաղական, տնտեսական և

այլն։ Առարկայի այդպիսի հատկանիշ ցույց տվող բառերը միավորվում են մեկ

խոսքի մասի մեջ, որը կոչվում է ածական անուն կամ ածական։ Ածականները

հատկանիշները կարող են ցույց տալ երկու ձևով՝ ուղղակի և միջնորդված։

Օրինակ՝ մեծ, փոքր, լավ, վատ, կանաչ ածականները ուղղակիորեն անվանում,

ցույց են տալիս հատկանիշներ։ Իսկ քարե, քաղաքային, երկաթյա ածականները

հատկանիշն արտահայտում են միջնորդված, այսինքն՝ քար-ի, քաղաք-ի, երկաթ-ի

միջոցով միջնորդված վերագրումով։ Ըստ դրա՝ ածականները բաժանվում են

երկու տեսակի՝ որակական և հարաբերական։ Որակական ածականները հատկանիշն

ուղղակիորեն են արտահայտում, իսկ հարաբերականները՝ միջնորդված։

Որակական և հարաբերական ածականները իրարից տարբերվում են նաև

քերականական հատկանիշով. որակական ածականները հիմնականում ունեն

համեմատության աստիճաններ, իսկ հարաբերակաները՝ ոչ։ Որակական ածականների

համեմատության աստիճանները երեքն են՝ դրական, բաղդատական,

գերադրական։

Դրական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշը առանց համեմատության,

օրինակ՝ մեծ, լավ, կարճ և այլն։ Արտահայտվում է ածականի

անփոփոխ ձևով։

Բաղդատական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշի առավել

լինելը մեկ այլ առարկայի միևնույն հատկանիշի համեմատությամբ, ինչպես՝ ավելի

մեծ, ավելի լավ, ավելի կարճ և այլն։ Կազմվում է դրական աստիճանի ձևի և

ավելի բառի համադրությամբ23։

Գերադրական աստիճանը ցույց է տալիս հատկանիշի առավելագույն դրսևորումը,

ինչպես՝ ամենամեծ, ամենից մեծ, մեծագույն, ամենալավ, ամենից լավ,

լավագույն և այլն։ Ինչպես տեսնում ենք, գերադրական աստիճանը կազմվում է

դրականին ավելացնելով ամենա- կամ –(ա)գույն մասնիկները կամ էլ ամենից բառը

գործածելով դրականի հետ, սակայն -ագույն հնարավոր է ավելացնել ոչ բոլոր

ածականներին (օրինակ՝ բարակ, կարճ ածականների գերադրականը –գույն-ով չի կազմվում)։ Պետք է խուսափել այս երկու մասնիկները միաժամանակ գործածելուց

(օրինակ՝ ամենամեծագույն)։

Կան նաև համեմատության աստիճաններ չունեցող որակական ածականներ։

Դրանք այն ածականներն են, որոնք ցույց են տալիս ոչ համեմատելի հատկանիշներ՝

մերկ, դատարկ, դեղին, բոբիկ և այլն։

Ածականները կարող են գործածվել նաև գոյականաբար, օրինակ՝ մեծ տուփերը-մեծերը,

դեղին ծաղիկները-դեղինները։ Այսինքն՝ նրանք հանդես են գալիս

իրենց լրացյալ գոյականի փոխարեն և ստանում են նրա քերականական կարգերը։

 

Գործնական աշխատանք

  1. Դո՛ւրս գրել ածականները. դրանցից երեքը գործածե՛լ

նախադասություններում։

Այս գետի ափին, այս ուռենու տակ

Իմ մանկությունն է անցել երազուն,

Խաղացել է նա գետում այս հստակ,

Ոսկի է փնտրել այս տաք ավազում։

Նա թառել է այս ծառերին դալար,

Երկյուղով մտել այրերը այս մութ

Ու կածաններում այս օձագալար

Թափառել է նա մինչև մայրամուտ։

Եվ իր ծիծաղի ալիքներն է ջինջ

Տվել նա մի օր ջրերին այս խենթ,

Որ ուրախ երգով տարել ամեն ինչ

Ու, սակայն, ոչինչ չեն բերել էլ ետ։

…Ամեն ինչ այստեղ նույնն է մնացել,

Նույն ալիքներն են գալիս ու գնում,

Եվ միայն ուռին ջրին կռացել,

Մի ինչ-որ կորած բան է որոնում։

 

2.Գտնե՛լ այն ածականները, որոնց գերադրական աստիճանը

–գույն մասնիկով չի կազմվում։

Բարձր, մեծ, տաք, նվազ, թանկ, լավ, ուժեղ, ազնիվ, զվարթ, խոշոր, հին,

բարակ, կոշտ, ուրախ, նոր, քաղցր։

 

  1. Գրե՛լ տրված գոյականներից յուրաքանչյուրին բնորոշող

երեք ածական։

Նկար-մեծ, գունեղ, գեղեցիկ, այգի-խնամված, կանաչ, դյութիչ, ծաղիկ-փոքր, նուրբ, աննման, գիրք-հետաքրքիր, ուսուցանող, գերիչ, գորգ-ահռելի, կարմիր, հաստ։

 

4.Գտնե՛լ որակական ածականները. կազմե՛լ նախադասություններ՝

գործածելով դրանք:

Բարձր, մարմնագույն, աշակերտական, ամուրի, թունդ, լեռնային, բրդյա,

պղտոր, տխուր, վճարովի, ցածր, դեղին, ժլատ, նարնջագույն, պատանեկան,

ջրալի, դաշտային, թավշյա, ասվե, ուրախ, քաղցր, անվճար։

 

  1. Գտնե՛լ ածականները և դրանցով կազմել բառակապակցություններ:

 

Աղոտ, դերձակ, դժվարին, հոգատար, մանրահատակ, կավ, հաճարենի,

հյուսնություն, լսարան, հանգամանորեն, երկաթ, պողպատե, սնահավատ, դետալ,

գործունյա, բարեգութ, դաժան, ատլաս, չիթ, փայտե, կաղապար, շրջանակ, թղթե:

Հետաքրքիր փաստեր թարգմանություն

1. Время на Луне. На Луне сутки продолжаются 708 часов, 44 минуты и 2,8 секунды. Если находиться на ее поверхности в одном месте, то солнце будет непрерывно светить две недели. Лунный грунт нагревается в это время до температуры +120 °C. Потом следует двухнедельная ночь, и температура снижается до -150 °C

Ժամանակը լուսնի վրա: Լուսնի վրա օրը տևում է 708 ժամ, 44 րոպե և 2,8 վայրկյան: Եթե տեղակայված լինի իր մակերեսի վրա մեկ վայրում, արևը շարունակաբար կփայլի երկու շաբաթ: Լուսնային հողն այս պահին ջեռուցվում է մինչև +120 ° C ջերմաստիճանի պայմաններում: Այնուհետև հետևում է երկշաբաթյա գիշեր, և ջերմաստիճանը իջնում է -150 ° C: Մեկ օրվա կեսօրից մյուսի կեսօրն անցնում է լուսնի վրա 29,5 երկրային օր: Սա երկու օրից ավելին է, քան բնական արբանյակին անհրաժեշտ է կատարել մեկ հեղափոխություն սեփական առանցքի շուրջ:

2. Расстояние в космосе. Планета Глизе 581 g земного типа удалена от нас на расстояние 20 светолет. Это пустяк по космическим меркам. Однако, чтобы добраться до Глизе, существующим космическим аппаратам потребуется не одно тысячелетие. Например, АМС «Пионер-11» развивает скорость 173 000 км/ч. Даже если увеличить ее на 250 000 км/ч, то зонд достигнет цели через 80 000 лет.

տարածության տարածությունը: Planet Gliese 581 գ երկրային տիպը հանվում է մեզանից 20 տիեզերանավի հեռավորության վրա: Սա ոչ մի բան չէ տիեզերական չափանիշներով: Այնուամենայնիվ, Գլիսին հասնելու համար գոյություն ունեցող տիեզերանավը կտևի ավելի քան մեկ հազարամյակ: Օրինակ, AMC «Pioneer-11» – ը ունի 173,000 կմ / ժամ արագություն: Նույնիսկ եթե այն ավելացնեք 250,000 կմ / ժամով, զոնդը կհասնի նպատակակետին 80,000 տարվա ընթացքում:

3. У Млечного Пути есть близнец. Это спиральная галактика NGC 6744, расположенная на расстоянии 30 млн светолет. Если бы люди покинули космическую родину и посмотрели на нее издалека, то глазам предстала бы почти аналогичная картина: большие спиральные рукава, которые заворачиваются вокруг плотного ядра.У NGC 6744 имеется маленькая сопутствующая галактика — NGC 6744A, которая походит на Магеллановы Облака — два ближайших спутника Млечного Пути.

Կաթնային ճանապարհը երկվորյակներ ունի: Սա պարուրաձև գալակտիկա NGC 6744 է, որը գտնվում է 30 միլիոն տիեզերանավ հեռավորության վրա: Եթե մարդիկ հեռանային իրենց տիեզերական հայրենիքից և հեռվից նայեին դրան, ապա նրանց աչքերը կունենային գրեթե նման պատկեր ՝ մեծ պարույրաձև զենք, որը փաթաթված էր խիտ միջուկի շուրջ:NGC 6744- ն ունի փոքրիկ ուղեկից գալակտիկա – NGC 6744A, որը նման է Magellanic ամպերին `Կաթնային ճանապարհի երկու ամենամոտ արբանյակներին:

4.Конец света наступит. Когда через 5 млрд лет внутри Солнца иссякнет водород, оно превратится сначала в красного гиганта и, раздуваясь, поглотит нашу Землю.Потом Солнце станет белым карликом. Однако человечество не увидит ни того, ни другого. Поскольку интенсивность солнечного излучения непрерывно возрастает, жизнь на голубой планете исчезнет через 500 млн лет.

Կգա աշխարհի վերջը: Երբ 5 միլիարդ տարի հետո ջրածինը չորանա Արևի ներսում, այն նախ վերածվելու է կարմիր հսկայի և այտուցվածության արդյունքում կլանում է մեր Երկիրը: Այնուհետև արևը կդառնա սպիտակ գաճաճ: Այնուամենայնիվ, մարդկությունը չի տեսնի ոչ մեկին, ոչ էլ մյուսին: Քանի որ արևային ճառագայթահարման ինտենսիվությունը շարունակաբար աճում է, կապույտ մոլորակի վրա կյանքը կվերանա 500 միլիոն տարի անց:

Уборка космического мусора. Япония соберет космический мусор при помощи огромной металлической сетки. Согласно плану спутник запустит ее на околоземную орбиту. Вращаясь вокруг планеты, сетка будет захватывать обломки. Магнитное поле Земли позаботится о том, чтобы она медленно приближалась к планете. При входе в атмосферу сеть сгорит вместе с содержимым.Интерес к японскому проекту проявили НАСА и ЕКА, так как рост количества частиц железного лома на орбите угрожает будущему космонавтики. Мелкие обломки бомбардируют спутники и опасны для астронавтов.

Տիեզերական բեկորների մաքրում: Japanապոնիան հավաքելու է տիեզերական բեկորներ `օգտագործելով հսկայական մետաղական ցանց: Պլանի համաձայն, արբանյակը այն կսկսի մոտակայքում գտնվող Երկրի ուղեծրով: Պտտվելով մոլորակի շուրջ ՝ ցանցը կվերցնի բեկորներ: Երկրի մագնիսական դաշտը համոզվելու է, որ այն դանդաղորեն մոտենում է մոլորակին: Մթնոլորտ մտնելուց հետո ցանցը կջնջվի բովանդակության հետ միասին:NASA- ն և ESA- ն հետաքրքրություն են ցուցաբերել ճապոնական նախագծի նկատմամբ, քանի որ ուղեծրում մետաղի ջարդոնային մասնիկների քանակի մեծացումը սպառնում է տիեզերական հետախուզման ապագա: Փոքր հատվածները ռմբակոծում են արբանյակները և վտանգավոր են տիեզերագնացների համար:

 

 

Притчи-Առակներ

ЛЕВ И МЫШЬ

Лев спал под деревом. Вдруг Мышь пробежала ему по телу. Он проснулся и поймал её. Мышь стала просить, чтобы он пустил её; она сказала:

– Если ты меня пустишь, и я тебе добро сделаю.

Лев засмеялся, что мышь обещает ему добро сделать. Но все же отпустил её. Потом охотники поймали льва и привязали верёвкой к дереву. Мышь услыхала львиный рёв, прибежала, перегрызла верёвку и сказала:

– Помнишь, ты смеялся, не думал, чтобы я могла тебе добро сделать, а теперь видишь, – бывает и от мыши добро.

ԱՌՅՈՒԾՆ ՈՒ ՄՈՒԿԸ

Առյուծը քնած էր ծառի տակ: Հանկարծակի մուկը վազեց նրա մարմնի վրայով: Նա արթնացավ և բռնեց մկանը: Մուկը սկսեց խնդրել, որ Առյուծը նրան բաց թողնի:
– Եթե դու ինձ բաց թողնես, ես քեզ կօգնեմ- ասաց մուկը:

Առյուծը ծիծաղեց, որ մուկ խոստացավ իրեն  կօգնի: Բայց վերջում բաց թողեց նրան: Հետո որսորդնները բռնեցին Առյուծին և կապեցին պարանով ծառին: Մուկը լսեց Առյուծի մռնչոցը և շատ արագ եկավ, կրծեց պարանը և ասաց:

-Հիշում ես, դու ծիծաղում էիր, չէիր մտածի, որ ես կարող եմ օգնել, իսկ հիմա տեսնում ես,- լինում է, որ մուկն էլ է կարողանում օգնել.

ПЛОХИЕ СЛОВА. ПРИТЧА О ДРУЖБЕ

ПРИТЧА О ДРУЖБЕ

Два друга поссорились. И один начал всем знакомым говорить плохие слова о своем друге.

Но потом он успокоился и понял, что был неправ. Он пришел к другу и начал у него просить прощения.

Тогда второй друг сказал:

– Хорошо! Я тебя прощу. Только при одном условии.
– Каком?
– Возьми подушку и выпусти все перья на ветер.

Первый друг так и сделал. Он разорвал подушку. А ветер разнес перья по всему селу.

Довольный друг пришел к другому и сказал:

– Выполнил твое задание. Я прощен?
– Да, если ты соберешь все перья обратно в подушку.

Но сами понимаете, что это невозможно собрать все перья обратно. Так и плохие слова, которые уже разлетелись по всему селу нельзя забрать обратно.

Երկու ընկեր կռվեցին: Նրանցից մեկը սկսեց մյուսի մասին վատ խոսել իր ծանոթների մոտ: Բայց հետո նա հանգստացավ և հասկացավ, որ նա սխալ էր: Նա մոտեցավ ընկերոջը և սկսեց ներողություն խնդրել:

Այդ ժամանակ եկրորդ ընկերը ասաց:

— Լավ, ես քեզ կներեմ, բայց մի պայմանով
—Ի՞նչ պայման
— Վերցրու մի բարձ և թող բոլոր փետուրները ցած նետվեն:

Գոհ ընկերը եկավ ընկերոջ մոտ և ասաց:

— Կատար էլ եմ քո առաջադրանքը: Ես ներված ե՞մ:
— Այո,  եթե դու նորից հետ հավաքես բոլոր փետուրներ բարձի մեջ:

Բայց իհարկե բոլորս էլ հասկանում ենք, որ դա հնարավոր չէ բոլոր փետուրները հետ հավաքել: Այդ պես էլ վատ բառերը, որոնք արդեն անցել են ամբողջ գյողով մեկ չես կարող հետ հավաքել: